Υπάρχουν στιγμές στη ζωή όπου το πέπλο της ψευδαίσθησης σχίζεται, και ο άνθρωπος αντικρίζει -ίσως για πρώτη φορά- την άβυσσο του ίδιου του εαυτού του. Δεν είναι μια στιγμή καταστροφής, αλλά μύησης, μια εσωτερική κλήση, όπως εκείνη που περιγράφουν οι Μύστες όλων των Παραδόσεων, από τα Ελευσίνια Μυστήρια έως τους Αλχημιστές του Μεσαίωνα. Είναι η ώρα που η ψυχή καλεί τον άνθρωπο να εγκαταλείψει τα προσωπεία, να κατέβει στα βάθη της εσωτερικής του νύχτας, και να αναζητήσει εκεί -όχι αλλού- το Φως.
Ο Καρλ Γιουνγκ, συνομιλώντας με αυτήν την πανάρχαια παράδοση, είπε: «Κανείς δεν γίνεται φωτισμένος φανταζόμενος μορφές φωτός, αλλά κάνοντας συνειδητό το σκοτάδι.» Το έργο αυτό είναι κατεξοχήν Αλχημικό, είναι το opus nigredo, το μαύρο στάδιο της μεταμόρφωσης, όπου όλα διαλύονται ώστε να αναγεννηθούν σε ανώτερη μορφή. Ο Αλχημιστής δεν επιδιώκει να δημιουργήσει χρυσό από μόλυβδο, αυτή είναι η εξωτερική αλληγορία. Ο αληθινός του στόχος είναι η μεταστοιχείωση της ψυχής, η ένωση των αντιθέτων, η ολοκλήρωση του opus magnum, του Μεγάλου Έργου.
Όπως στην Καμπαλά, όπου το Φως του Άπειρου (Ain Soph Aur) κατέρχεται μέσα από τις Σεφίρες του Δέντρου της Ζωής, έτσι και ο άνθρωπος, μέσω της εσωτερικής του εργασίας, επιτρέπει στο Φως να διαπεράσει τα επίπεδα της ύπαρξής του. Το πέμπτο Τσάκρα -το Κέντρο της Φωνής, Vishuddha- αντιστοιχεί στην Da’at, τη Σεφίρα της Γνώσης, τη γέφυρα ανάμεσα στον Ουρανό και στη Γη. Εκεί όπου η Σοφία (Chokmah) και η Κατανόηση (Binah) συναντώνται, γεννιέται η έκφραση: ο λόγος που ενσαρκώνει την αλήθεια.
Ο Ερμητισμός μας διδάσκει: «Όπως άνω, ούτως κάτω, όπως κάτω, ούτως άνω.» Η αλήθεια δεν είναι κάτι έξω από εμάς, αλλά μια αντανάκλαση του εσωτερικού κόσμου στο εξωτερικό πεδίο. Όταν ο άνθρωπος εναρμονίσει τον εσωτερικό του λόγο με τον λόγο του Σύμπαντος, γίνεται αγωγός του Θείου Νου. Ο λόγος του τότε δεν είναι γνώμη, αλλά δημιουργία, δεν είναι ήχος, αλλά Δύναμη.
Στην Θεουργία, ο λόγος (ὁ Λόγος) είναι πράξη, η προσευχή δεν είναι ικεσία, αλλά συμμετοχή στη δημιουργική ενέργεια του Θείου. Ο Πλωτίνος μιλούσε για την επιστροφή της ψυχής προς το Ένα, και αυτή η επιστροφή δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ανάβαση μέσω των επιπέδων της συνείδησης. Το πέμπτο κέντρο είναι η πύλη όπου ο άνθρωπος αρχίζει να εκφράζει το θείο μέσα του, όπου η ψυχή αποκτά φωνή.
Στην Αλχημική Παράδοση, το πέρασμα από το nigredo στο albedo και τέλος στο rubedo είναι η Εσωτερική Πορεία της ψυχής από το σκότος προς το φως, και από το φως προς την ενσάρκωση. Το τελικό στάδιο, το rubedo, είναι η ένωση του βασιλιά και της βασίλισσας, η ενοποίηση των αντιθέτων. Είναι η στιγμή που η ψυχή, καθαρμένη, αποκτά φωνή, όχι για να μιλήσει, αλλά για να εκφράσει το Είναι.
Ο Αποκρυφισμός, από την ετυμολογία του όρου occultus, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η επιστήμη της αποκάλυψης του κρυφού μέσα στον άνθρωπο. Ό,τι είναι κρυφό δεν είναι σκοτεινό, είναι απλώς αθέατο, έως ότου το φως της συνείδησης το αγγίξει. Η αυτοπραγμάτωση, λοιπόν, δεν είναι το αποτέλεσμα μιας πορείας προς τα πάνω, αλλά μιας κατάβασης, μιας επιστροφής στο κέντρο, εκεί όπου το Εγώ συναντά το Είναι.
Η φωνή που αναδύεται από εκεί δεν είναι πια ανθρώπινη, είναι Θεουργική. Είναι η Verbum, ο ζωντανός Λόγος. Ο άνθρωπος που έχει βρει αυτή τη φωνή δεν χρειάζεται να φωνάζει, η παρουσία του αρκεί. Η δόνησή του αλλάζει το χώρο, όπως το χρυσάφι αλλάζει τη φύση των μετάλλων γύρω του.
Ο Νίτσε είπε: «Γίνε αυτό που είσαι.» Ο Σωκράτης, αιώνες πριν, διακήρυξε: «Γνῶθι σαυτόν.» Οι δύο αυτές φράσεις αποτελούν τα δύο άκρα του ίδιου αλχημικού άξονα, η γνώση και η πραγμάτωση. Η πρώτη είναι η ανακάλυψη του εσωτερικού φωτός, η δεύτερη, η ενσάρκωσή του.
Στην Εσωτερική θεώρηση, το Πέμπτο Τσάκρα αντιπροσωπεύει τη μετάβαση από την κατανόηση στην έκφραση, από τη σιωπή στη δημιουργία. Είναι η στιγμή που το Πνεύμα, μέσω της ψυχής, μιλά. Όπως έγραφαν οι Ερμητιστές: «Ο Λόγος είναι το σώμα του Φωτός.»
Η αλήθεια, λοιπόν, δεν είναι θεωρία ούτε δόγμα. Είναι πράξη ενσάρκωσης. Είναι η συμφιλίωση του εσωτερικού και του εξωτερικού, του ορατού και του αόρατου, του ανθρώπου και του Θεού μέσα μας. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος, κοιτάζοντας προς τα μέσα, αφυπνίζεται και ο κόσμος αφυπνίζεται μαζί του.
Γιατί, όπως είπε ο Γιουνγκ:
«Εκείνος που κοιτάζει προς τα έξω ονειρεύεται, εκείνος που κοιτάζει προς τα μέσα ξυπνά.»
Και όταν ξυπνήσει, τότε η φωνή του δεν είναι πια δική του· είναι η φωνή του Είναι.
Μιχάλης Γρηγορίου