Το Σάββατο 21 Ιουνίου 2025 και ώρα 05:41 άρχισε το Θερινό Ηλιοστάσιο.
Ηλιοστάσιο ονομάζεται η χρονική στιγμή κατά την οποία ο άξονας της Γης είναι στραμμένος πιο κοντά ή πιο μακριά από τον Ήλιο, ο οποίος βρίσκεται στο ψηλότερο ή χαμηλότερο σημείο του ουρανού (Θερινό ή Χειμερινό Ηλιοστάσιο).
Η λέξη Ηλιοστάσιο είναι σύνθετη και προέρχεται από την λέξη Ήλιος και το στέκομαι (στάση), καθώς λίγες μέρες πριν ή μετά τα ηλιοστάσια, ο Ήλιος φαίνεται να επιβραδύνει την φαινομενική κίνησή του προς τα βόρεια ή τα νότια, κίνηση που την ημέρα του ηλιοστασίου μηδενίζεται και αντιστρέφεται.
Είναι ένα φαινόμενο που συμβαίνει δύο φορές τον χρόνο, τον Ιούνιο το Θερινό και τον Δεκέμβριο το Χειμερινό και είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένο με τις εποχές του έτους. Το καλοκαίρι η ημέρα του Ηλιοστασίου είναι μεγαλύτερη, ενώ το χειμώνα είναι η μικρότερη μέρα του έτους, σε όλες τις περιοχές της Γης.
Το Θερινό Ηλιοστάσιο αποτελούσε ανέκαθεν πολύ σημαντικό γεγονός για το ανθρώπινο γένος. Οι αρχαίοι πολιτισμοί διοργάνωναν πολυήμερες γιορτές για να τιμήσουν την μεγάλη νίκη του Ήλιου, καθώς στις 21 Ιουνίου είναι η μεγαλύτερη μέρα του χρόνου. Στην αρχαία Ελλάδα γιόρταζαν κατά το Θερινό Ηλιοστάσιο την ανάσταση της Κόρης Περσεφόνης και δόξαζαν τον Διόνυσο, δηλαδή του ελευθερωτή των ανθρωπίνων ψυχών. Η Περσεφόνη είναι η ψυχή της Γης, η οποία πέρασε απ’ όλες τις καταστάσεις των τεσσάρων εποχών και κατόπιν ανέβηκε στον Όλυμπο, δηλαδή στην χώρα της αιώνιας ζωής. Πριν όμως έρθει στην χώρα της αιώνιας ζωής συνεζεύχθει τον Διόνυσο και έτσι θα ζήσει μαζί του την αιώνια νεότητα και ευθυμία. Επίσης οι αρχαίοι Έλληνες συμβόλιζαν την καλλιέργεια του σίτου με την καλλιέργεια της ψυχής. Κατά το θερινό ηλιοστάσιο ο ωριμάζει ο σίτος του οποίου η σπορά, η βλάστηση και η ωρίμανση εικονίζει την εξέλιξη της ψυχής που οδεύει προς την αποθέωση. Την καλλιέργεια του σίτου δίδαξε στους ανθρώπους η Δήμητρα που είναι η θεά της Γης.
Οι Ορφικοί τελούσαν τέσσερις μυήσεις κατά την διάρκεια του έτους και τις τελούσαν κατά την διάρκεια των τεσσάρων φυσικών εορτών.
Η πρώτη μύηση λάμβανε χώρα αμέσως μετά την Φθινοπωρινή Ισημερία.
Η δεύτερη μύηση γίνονταν μετά την ημέρα του Χειμερινού Ηλιοστασίου.
Η τρίτη μύηση γίνονταν κατά την Εαρινή Ισημερία.
Η τέταρτη και τελευταία Μύηση γίνονταν κατά το Θερινό Ηλιοστάσιο. Οι ακτίνες του φωτός είναι ζωηρότερες κατά αυτή την εποχή και οι καρποί ωριμάζουν. Η θερμότητα των Ηλιακών ακτίνων αναπαριστά τις φωτοβόλες σκέψεις των τέλειων Μυστών. Οι Ιεροφάντες των Αρχαίων Μυστηρίων τα κληροδότησαν προς τους διαδόχους τους.
Στα Ελευσίνια Μυστήρια συναντάμε τις ίδιες αναλογίες. Και εκεί η είσοδος των προς μύηση γίνονταν μετά την εξωτερική τελετή η οποία λάμβανε χώρα μετά τις πρώτες ημέρες της Φθινοπωρινής Ισημερίας.
Η Δεύτερη Μύηση γίνονταν στο Χειμερινό Ηλιοστάσιο.
Στην αρχή της Άνοιξης τελούνταν η εορτή των Παναθηναίων. Και η Τρίτη Μύηση γίνονταν κατά την Εαρινή Ισημερία.
Κατά το Θερινό Ηλιοστάσιο γιόρταζαν την διαρκή Ημέρα στη Ψυχή του Μύστη, η οποία έφθασε στην κατάσταση του διαρκούς Φωτός, αποβαλούσα τα ανθρώπινα πάθη και ελευθερωμένη από το περιβάλλον μας εισέρχεται σε νέα ζωή.
Οι Μύστες γιόρταζαν το Θερινό Ηλιοστάσιο σε δόξα και ανάσταση της Κόρης Περσεφόνης και σε δόξα του Διονύσου του Ελευθερέως. Η Περσεφόνη είναι αυτή η ψυχή της Γης. Η ψυχή της Γης διήλθε δι’ όλων των καταστάσεων των τεσσάρων εποχών και μετά από αυτές ήρθε προς τον Όλυμπο, προς την χώρα της αιωνίου ζωής του Πνεύματος. Προτού να έρθει προς την χώρα της αιωνίας ζωής συνεζεύχθει με τον Διόνυσο τον Ελευθερέα και έτσι θα ζήσει μετ’ αυτού την αιωνία νεότητα και ευθυμία. Να λοιπόν ποιος είναι ο κλήρος της ψυχής των Θείων Μυστών! Σαφώς το απεκάλυψαν οι Θείοι Μύστες της Ελευσίνας.
Και οι Πυθαγόρειοι, για τους ίδιους λόγους τελούσαν τέσσερις εορτές το έτος κατά τις Ισημερίες και τα Ηλιοστάσια, σε εκδήλωση λατρείας προς την Φύση, και πίστευαν ότι η λατρεία της Φύσης είναι Θειοτέρα από όλες. Ο Πυθαγόρας έλεγε: «Η προς την Φύσιν λατρεία περιλαμβάνει και τα κατά μέρος αυτής και το πνεύμα αυτής. Αντιθέτως λατρεία προς πρόσωπον χωρίζει αυτό της Φύσεως και το μειώνει. Λατρεύομεν τους Θεούς ως κυρίους των δυνάμεων της Φύσεως και ουχί ως ατομικά αυτής εγώ. Τα ατομικά εγώ της Φύσεως τιμώμεν μόνον διά τα έργα αυτών».
Η περίοδος από το Θερινό Ηλιοστάσιο μέχρι την Φθινοπωρινή Ισημερία, στο φυσικό επίπεδο έχουμε την μεταμόρφωση των ανθών σε καρπούς, την ωρίμανση των καρπών και την συλλογή τους, καθώς θα μας χρησιμεύσουν για την συντήρησή μας κατά την περίοδο του χειμώνα. Στο πνευματικό επίπεδο συμβολίζεται η περίοδος κατά την οποία οι ψυχές των «μυστών» οι οποίες απέβαλαν οριστικά το έρεβος (σκοτάδι) έχουν αποχωρίσει από το γήινο περιβάλλον και έχουν εισέλθει στην διαρκή ημέρα. Οι ψυχές όμως εκείνες που δεν κατόρθωσαν να αποβάλουν το έρεβος και παραμένουν στο γήινο περιβάλλον, πρέπει να συλλέξουν τους καρπούς όσων έχουν πετύχει μέχρι τώρα, να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους και να συνεχίσουν τις προσπάθειες τους ώστε να επιτύχουν την πνευματική τους αναγέννηση.
Μιχάλης Γρηγορίου